Advances in Clinical and Experimental Medicine

Title abbreviation: Adv Clin Exp Med
JCR Impact Factor (IF) – 1.736
5-Year Impact Factor – 2.135
Index Copernicus  – 168.52
MEiN – 70 pts

ISSN 1899–5276 (print)
ISSN 2451-2680 (online)
Periodicity – monthly

Download original text (EN)

Advances in Clinical and Experimental Medicine

2020, vol. 29, nr 3, March, p. 409–417

doi: 10.17219/acem/115294

Publication type: review article

Language: English

License: Creative Commons Attribution 3.0 Unported (CC BY 3.0)

Download citation:

  • BIBTEX (JabRef, Mendeley)
  • RIS (Papers, Reference Manager, RefWorks, Zotero)

Does the status quo have to remain? The current legal issues of transsexualism in Poland

Paweł Bartnik1,A,B,C,D,E,F, Joanna Kacperczyk-Bartnik1,A,B,C,D,E,F, Maciej Próchnicki2,A,B,C,D,E,F, Agnieszka Dobrowolska-Redo1,D,E,F, Ewa Romejko-Wolniewicz1,D,E,F

1 2nd Department of Obstetrics and Gynecology, Medical University of Warsaw, Poland

2 Department of Legal Theory, Jagiellonian University, Kraków, Poland

Abstract

Transsexual persons often undergo the process of transition, which is a long, multi-stage procedure. One of the stages, often final, is the lawful reassignment of sex, which is often perceived by transsexual individuals as more meaningful than the medical interventions. The aim of the study was to analyze the current legal situation of transsexual individuals in Poland. An in-depth review of legal documents and their association with current medical knowledge on transsexualism together with a presentation of solutions established worldwide were performed. Analyzed aspects include surgical interventions, sex assignment and correction of birth certificate. The current legal situation of lawful sex reassignment in Poland is complex and far from friendly towards transsexual people. Recent attempts to improve the situation were unsuccessful and current strategies to help transsexual people seem to be ineffective. Apart from the medico-legal problems, a number of issues connected with transgenderism depend on the socio-political views. The most notable drawback of the currently binding judicial procedure of legal sex change is the requirement of suing parents, spouse and children. This could be avoided if the change was performed in a non-litigious mode of proceedings, in which the medical criteria of the World Health Organization (WHO) and an opinion of a strictly regulated team of experts were central factors.

Key words

patient advocacy, sex reassignment procedures, transsexualism

References (60)

  1. World Health Organization. The ICD-10 classification of mental and behavioural disorders: Clinical descriptions and diagnostic guidelines. Geneva, Switzerland: World Health Organization; 1992.
  2. Saraswat A, Weinand JD, Safer JD. Evidence supporting the biologic nature of gender identity. Endocr Pract. 2015;21(2):199–204.
  3. Ahmadzad-Asl M, Jalali AH, Alavi K, et al. The epidemiology of transsexualism in Iran. J Gay Lesbian Mental Health. 2010;15(1):83–93.
  4. Collin L, Reisner SL, Tangpricha V, Goodman M. Prevalence of transgender depends on the “case” definition: A systematic review. J Sex Med. 2016;13(4):613–626.
  5. Stefánsson JG, Líndal E, Björnsson JK, Guômundsdóttir Á. Period prevalence rates of specific mental disorders in an Icelandic cohort. Soc Psychiatry Psychiatr Epidemiol. 1994;29(3):119–125.
  6. World Health Organization. International Classification of Diseases 11th Revision. The global standard for diagnostic health information. https://icd.who.int/. Accessed February 21, 2019.
  7. American Psychiatric Association. Diagnostic and statistical manual of mental disorders. 5th ed. Arlington, VA: American Psychiatric Publishing; 2013.
  8. Owen-Smith AA, Sineath C, Sanchez T, et al. Perception of community tolerance and prevalence of depression among transgender persons. J Gay Lesbian Mental Health. 2017;21(1):64–76.
  9. Coleman E, Bockting W, Botzer M, et al. Standards of care for the health of transsexual, transgender, and gender-nonconforming people, version 7. Int J Transgend. 2012;13(4):165–232.
  10. Ostojska J. Sądowa zmiana płci [doctoral dissertation]. University of Warsaw, Poland; 2014.
  11. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. – Kodeks postępowania cywilnego [Civil Procedure Code] DzU 2018.155 (uniform text).
  12. Ustawa z dnia 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny [Penal Code] DzU 2017.2204 (uniform text).
  13. Horbach SE, Bouman MB, Smit JM, Özer M, Buncamper ME, Mullender MG. Outcome of vaginoplasty in male-to-female transgenders: A systematic review of surgical techniques. J Sex Med. 2015;12(6):1499–1512.
  14. Lawrence AA. Patient-reported complications and functional outcomes of male-to-female sex reassignment surgery. Arch Sex Behav. 2006;35(6):717–727.
  15. Kanhai RC, Hage JJ, Asscheman H, Mulder JW. Augmentation mammaplasty in male-to-female transsexuals. Plast Reconstr Surg. 1999;104(2):542–549.
  16. Morrison SD, Vyas KS, Motakef S, et al. Facial feminization: Systematic review of the literature. Plast Reconstr Surg. 2016;137(6):1759–1770.
  17. Wolfort FG, Dejerine ES, Ramos DJ, Parry RG. Chondrolaryngoplasty for appearance. Plast Reconstr Surg. 1990;86(3):464–469.
  18. Namba Y, Watanabe T, Kimata Y. Mastectomy in female-to-male transsexuals. Acta Med Okayama. 2009;63(5):243–247.
  19. Monstrey SJ, Ceulemans P, Hoebeke P. Sex reassignment surgery in the female-to-male transsexual. Semin Plast Surg. 2011;25(3):229–244.
  20. Klein C, Gorzalka BB. Sexual functioning in transsexuals following hormone therapy and genital surgery: A review. J Sexual Med. 2009;6(11):2922–2939.
  21. Rejman G. Glosa do uchwały SN z dnia 22 czerwca 1989 r., III CZP 37/89. Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych. 1991;2:35.
  22. Kubiak R. Karnoprawna dopuszczalność zabiegów adaptacyjnych – stan obecny i proponowane regulacje. Acta Universitatis Lodziensis. Folia Iuridica. 2015;74:83–104.
  23. Sąd Najwyższy [Supreme Court of Poland]. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25.02.1978 r., III CZP 100/77. Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych. 1983;10:217.
  24. Sąd Najwyższy [Supreme Court of Poland]. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 08.05.1992 r., III CZP 40/92. Prawo i Życie. 1992;34:15.
  25. Filar M. Prawne i społeczne aspekty transseksualizmu. Państwo i Prawo. 1987;7:67–77.
  26. Filar M. Dwie płci w jednym ciele. Prawo i Życie. 1987;19:4–5.
  27. Rozental K. O zmianie płci metrykalnej de lege ferenda. Państwo i Prawo. 1991;10:64–73.
  28. Gromadzki C. Poczucie przynależności do danej płci jako kryterium przy zmianie oznaczenia płci w akcie urodzenia transseksualistów. Przegląd Sądowy. 1997;10:83–86.
  29. Safjan M. Prawo i medycyna. Ochrona praw jednostki a dylematy ­współczesnej medycyny. Warszawa, Poland: Oficyna Naukowa; 1998.
  30. Przybylska J. Cywilnoprawne aspekty instytucji zgody pacjenta na interwencję medyczną i jej definicja, Monitor Prawniczy. 2003;16:740–744.
  31. Bauer GR, Scheim AI, Pyne J, Travers R, Hammond R. Intervenable factors associated with suicide risk in transgender persons: A respondent driven sampling study in Ontario, Canada. BMC Public Health. 2015;15:525.
  32. Daniluk P. Zabieg „chirurgicznej zmiany płci” u transseksualistów jako czynność lecznicza. Prawo i Medycyna. 2007;1(26):99–113.
  33. Sąd Najwyższy [Supreme Court of Poland]. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 25.02.1978 r., III CZP 100/77. Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych. 1983;10:217.
  34. Sąd Najwyższy [Supreme Court of Poland]. Postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 22.03.1991 r., III CRN 28/91. Przegląd Sądowy. 1991;5–6:118–122.
  35. Safjan M. Glosa do postanowienia z dnia 22 marca 1991 r. (III CRN 28/91). Przegląd Sądowy. 1991;2:78–90.
  36. Daniluk P. Prawne aspekty „chirurgicznej zmiany płci” u transseksualistów (uwagi de lege ferenda). Państwo i Prawo. 2007;5:71–84.
  37. Zielonacki A. Zmiana płci w świetle prawa polskiego. Ruch Prawniczy, Ekonomiczny i Socjologiczny. 1988;2:39–55.
  38. Szeroczyńska M, Śledzińska-Simon A. Założenia zmian prawnych dotyczących osób transpłciowych w prawie polskim. In: Dynarski W, Śmiszek K, eds. Sytuacja prawna osób transpłciowych w Polsce – raport z badań i propozycje zmian. Warszawa, Poland: Trans-Fuzja; 2013.
  39. Michalik J. Kiedy ciało jest więzieniem, a państwo strażnikiem. Analiza procedury zmiany płci metrykalnej w Polsce ze szczególnym uwzględnieniem kryterium ustalenia płci. Internetowy Przegląd Prawniczy TBSP UJ. 2012;2:61–86.
  40. Karakulski J, Pyłko J. Wątpliwości konstytucyjne w zakresie sądowej procedury zmiany płci. Internetowy Przegląd Prawniczy TBSP UJ. 2017;2:65–81.
  41. Dunne P. Transgender sterilisation requirements in Europe. Med Law Rev. 2017;25(4):554–581.
  42. Y.Y. v. Turkey (2015). 14793/08.
  43. A.P., Garçon and Nicot v. France (2017). 79885/12, 52471/13.
  44. Rozporządzenie Ministra Zdrowia z dnia 07.12.2017 r. w sprawie wzorów karty urodzenia i karty martwego urodzenia [Ordinance of the Minister of Health on the formats of the birth cards and the stillbirth cards]. DzU 2017.2305.
  45. Ustawa z 28.11.2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego [Civil Registry Records Act]. DzU 2016.2064 (uniform text).
  46. Ustawa z 14.06.1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego [Code of Administrative Procedure]. DzU 2017.1257 (uniform text).
  47. Wallien MS, Cohen-Kettenis PT. Psychosexual outcome of gender-dysphoric children. J Am Acad Child Adolesc Psychiatry. 2008;47(12):1413–1423.
  48. World Professional Association for Transgender Health (WPATH). WPATH Standards of Care for the Health of Transsexual, Trans­gender, and Gender Nonconforming People, 7th Version. 2011. https://www.wpath.org/publications/soc. Accessed July 31, 2018.
  49. Sąd Najwyższy [Supreme Court of Poland]. Uchwała Sądu Najwyższego 7 sędziów – zasada prawna z dnia 22.06.1989 r., III CZP 37/89. Orzecznictwo Sądów Polskich i Komisji Arbitrażowych. 1991;2:35.
  50. Sąd Wojewódzki dla m.st. Warszawy [Voivodeship Court for the Capital City of Warsaw]. Orzeczenie Sądu Wojewódzkiego dla m.st. Warszawy z dnia 24.09.1964 r., II Cr 515/64. Państwo i Prawo. 1965;10:600–601.
  51. Ignatowicz J. Glosa do uchwały Sądu Najwyższego III CZP 118/95. Orzecznictwo Sądów Polskich. 1996;4:78.
  52. Sąd Najwyższy [Supreme Court of Poland]. Uchwała Sądu Najwyższego z dnia 22.09.1995 r., III CZP 118/95. Orzecznictwo Sądu Najwyższego Izby Cywilnej, 1996;1:7.
  53. W v. Registrar of Marriages (2013). HKCFA.
  54. Sąd Najwyższy [Supreme Court of Poland]. Wyrok Sądu Najwyższego z dnia 06.12.2013 r., I CSK 146/13. Orzecznictwo Sądu Najwyższego. Izba Cywilna. Zeszyt Dodatkowy. 2015;2:19.
  55. Parry v. UK (2006). ECHR 42971/05.
  56. R. and F. v. UK (2006). ECHR 35748/05.
  57. Wexler D. The development of therapeutic jurisprudence: From theory to practice. Revista Juridica Universidad de Puerto Rico. 1999;68:691–705.
  58. Sejm VII kadencji. Druk nr 1469. 2013. http://www.sejm.gov.pl/sejm7.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=1469. Accessed July 31, 2018.
  59. Brzozowski W. W sprawie projektu ustawy o uzgodnieniu płci. ­Przegląd Sejmowy. 2013;6(119):117–124.
  60. Antoszewski B, Fijałkowska M, Kasielska A. Obraz transseksualistów typu kobieta-mężczyzna w społeczeństwie polskim. Psychiatr Pol. 2012;5:807–814.