Advances in Clinical and Experimental Medicine

Title abbreviation: Adv Clin Exp Med
JCR Impact Factor (IF) – 2.1 (5-Year IF – 2.0)
Journal Citation Indicator (JCI) (2023) – 0.4
Scopus CiteScore – 3.7 (CiteScore Tracker 3.3)
Index Copernicus  – 161.11; MNiSW – 70 pts

ISSN 1899–5276 (print)
ISSN 2451-2680 (online)
Periodicity – monthly

Download original text (EN)

Advances in Clinical and Experimental Medicine

2009, vol. 18, nr 4, July-August, p. 361–368

Publication type: original article

Language: English

EDTA−Dependent Pseudothrombocytopenia – Clinical and Serological Study of 217 Cases

EDTA−zależna pseudotrombocytopenia – badania kliniczne i serologiczne 217 przypadków

Andrzej Szczepiński1,, Krystyna Maślanka2,, Bożena Mariańska1,, Barbara Żupańska2,

1 Department of Bone Marrow Transplantation, Institute of Hematology and Transfusion Medicine, Warsaw, Poland

2 Immunohematology and Transfusion Medicine, Institute of Hematology and Transfusion Medicine, Warsaw, Poland

Abstract

Background. Pseudothrombocytopenia (PTCP) involves a spuriously low platelet count associated with in vitro platelet agglutination due to the presence of antiplatelet antibodies reacting with platelets in blood drawn into ethylenediaminetetraacetic acid (EDTA).
Objectives. Clinical and serological analysis as well as follow−up of 217 PTCP cases diagnosed in Poland in 1989–2007.
Material and Methods. EDTA−dependent antiplatelet antibodies were tested by the platelet immunofluorescence test (PIFT) using FITC−labeled antiglobulin conjugates against human IgG and IgM. PIFT results were evaluated by flow cytometry and microscopy.
Results. Of the group of 217 PTCP cases, 39% were healthy subjects and 61% were patients with mostly vascular, infectious, autoimmune, liver, and metabolic diseases. EDTA−dependent antibodies were detected in 97% of the cases, IgG antibodies in 19%, IgM in 34%, and IgG+IgM in 44%. IgG antibodies were more frequent in the healthy subjects than in the patients (p < 0.01) and IgM more frequent in patients (p < 0.025). Follow−up was performed in 88 PTCP patients (mean follow−up time: 4 years, range: 1–18 years). New diseases were determined in 31% of the cases (5 initially healthy, 22 previously ill subjects). The frequencies of the new diseases (autoimmune, metabolic, neoplastic, vascular, infectious) did not differ from those in the Polish population (p > 0.05). EDTAdependent antibodies were still present in 81% of the PTCP subjects. Pseudoleukocytosis was determined in 34% of the healthy persons with PTCP.
Conclusion. These observations indicate that 1) PTCP does not predispose to the occurrence of the above−mentioned diseases; it is therefore likely that EDTA−dependent antibodies have no clinical significance, 2) it is extremely important to differentiate pseudothrombocytopenia and thrombocytopenia to avoid unnecessary treatment, 3) in EDTA−dependent PTCP cases, platelet count should be performed in blood collected in an anticoagulant other than EDTAor immediately following blood collection in a Bürker chamber.

Streszczenie

Wprowadzenie. Małopłytkowość rzekoma – m.rz. (pseudotrombocytopenia) jest to zjawisko polegające na zafał− szowanym zmniejszeniu liczby krwinek płytkowych spowodowane obecnością przeciwciał, które aglutynacją płytki in vitro we krwi pobranej na wersenian dwusodowy (EDTA).
Cel pracy. Ocena kliniczna i serologiczna oraz badania w czasie przeprowadzone na 217 przypadkach m.rz. zdiagnozowanych w Polsce w okresie od 1989–2007 roku.
Materiał i metody. Przeciwciała przeciwpłytkowe EDTA−zależne badano w teście immunofluorescencyjnym (Platelet Immunofluorescence Test – PIFT), z użyciem surowicy antyglobulinowej anty−ludzkim IgG i IgM, sprzężonej z izotiocyjanianem fluoresceiny (FITC). Badania przeciwciał w teście PIFT oceniano w cytometrze przepływowym i mikroskopie.
Wyniki. Spośród 217 analizowanych przypadków, m.rz. stwierdzono u 39% osób zdrowych i u 61% chorych najczęściej cierpiących na choroby naczyniowe, infekcyjne, z autoimmunizacji, wątroby i choroby metaboliczne. Przeciwciała EDTA−zależne wykryto u 97% osób; klasy IgG – 19%, IgM – 34% i IgG+IgM – 44%. Przeciwciała IgG częściej występowały u osób zdrowych niż chorych (p < 0,01), a IgM częściej u osób chorych (< 0,025). U 88 osób z m.rz. wykonano powtórne badania (po 1–18 latach, średnio po 4 latach). Wśród tych osób u 31% stwierdzono nową chorobę, u 5 osób pierwotnie zdrowych i u 22 już uprzednio ze stwierdzonymi innymi chorobami. Częstość występowania nowych chorób (z autoimmunizacji, metabolicznych, nowotworowych, naczyniowych i infekcyjnych) nie odbiegała od częstości ich występowania w polskiej populacji (p > 0,05). Przeciwciała EDTA zależne utrzymywały się u 81% badanych. Pseudoleukocytozę stwierdzono u 34% osób zdrowych z m.rz.
Wnioski. Obserwacje własne wskazują, że m.rz. nie predysponuje do częstszego występowania wymienionych powyżej chorób. Jest więc prawdopodobne, że przeciwciała EDTA−zależne nie mają znaczenia klinicznego. Niezwykle istotne jest rozróżnienie małopłytkowości rzekomej od prawdziwej, ponieważ pozwala uniknąć niepotrzebnego leczenia. U osób z m.rz.−zależną od EDTA płytki krwi należy liczyć z krwi pobranej na inny antykoagulant niż EDTA lub bezpośrednio po pobraniu krwi w komorze Bürkera.

Key words

pseudothrombocytopenia, EDTA−dependent antiplatelet antibodies, pseudoleukocytosis

Słowa kluczowe

pseudotrombocytopenia, przeciwciała przeciwpłytkowe EDTA−zależne, pseudoleukocytoza

References (30)

  1. Savage RA: Pseudoleukocytosis due to EDTA−induced platelet clumping. Am J Clin Pathol 1984, 81, 317–322.
  2. Schrezenmeier H, Muller H, Gunsilius E, Heimpel H, Seifried E: Anticoagulant−induced pseudothrombocytopenia and pseudoleucocytosis. Thromb Haemost 1995, 73, 506–513.
  3. De Caterina M, Fratellanza G, Grimaldi E et al.: Evidence of a cold immunoglobulin M autoantibody against 78−kD platelet glycoprotein in a case of EDTA−dependent pseudothrombocytopenia. Am J Clin Pathol 1993, 99, 163–167.
  4. Bizzaro N: Pseudothrombocytopenia. In: Platelets. Ed.: Michelson A, Massachusetts: Elsevier Science, 2007, 999–1007.
  5. Zandecki M, Genevieve F, Gerard J, Godon A: Spurious counts and spurious results on haematology analysers: a review. Part I: platelets. Int J Lab Hematol 2007, 29, 4–20.
  6. Gowland E, Kay HE, Spillman JC, Williamson JR: Agglutination of platelets by a serum factor in the presence of EDTA. J Clin Pathol 1969, 22, 460–464.
  7. Bizzaro N: EDTA−dependent pseudothrombocytopenia: a clinical and epidemiological study of 112 cases, with 10−year follow−up. Am J Hematol 1995, 50, 103–109.
  8. Garcia SJ, Calero MA, Ricard MP, Krsnik I, Rus GP, Perera F: EDTA−dependent pseudothrombocytopenia in ambulatory patients: clinical characteristics and role of new automated cell−counting in its detection. Am J Hematol 1992, 39, 146–148.
  9. Mant MJ, Doery JC, Gauldie J, Sims H: Pseudothrombocytopenia due to platelet aggregation and degranulation in blood collected in EDTA. Scand J Haematol 1975, 15, 161–170.
  10. Manthorpe R, Kofod B, Wiik A, Saxtrup O, Svehag SE: Pseudothrombocytopenia. In vitro studies on the underlying mechanism. Scand J Haematol 1981, 26, 385–392.
  11. Payne BA, Pierre RV: Pseudothrombocytopenia: a laboratory artifact with potentially serious consequences. Mayo Clin Proc 1984, 59, 123–125.
  12. Shreiner DP, Bell WR: Pseudothrombocytopenia: manifestation of a new type of platelet agglutinin. Blood 1973, 42, 541–549.
  13. Vicari A, Banfi G, Bonini PA: EDTA−dependent pseudothrombocytopaenia: a 12−month epidemiological study. Scand J Clin Lab Invest 1988, 48, 537–542.
  14. Von dem Borne AE, Verheugt FW, Oosterhof F, von Riesz E, de la Riviere AB, Engelfriet CP: A simple immunofluorescence test for the detection of platelet antibodies. Br J Haematol 1978, 39, 195–207.
  15. Kiefel V, Santoso S, Weisheit M, Mueller−Eckhardt C: Monoclonal antibody−specific immobilization of platelet antigens (MAIPA): a new tool for the identification of platelet−reactive antibodies. Blood 1987, 70, 1722–1726.
  16. Sobczyk M: Statystyka. Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002.
  17. Ciecieląg P, Lednicki B, Moskalewicz J, Piekarzewska M, Sierosławski J, Waligórska M: Stan zdrowia ludności Polski w 2004 roku. Warszawa 2006.
  18. Berkman N, Michaeli Y, Or R, Eldor A: EDTA−dependent pseudothrombocytopenia: a clinical study of 18 patients and a review of the literature. Am J Hematol 1991, 36, 195–201.
  19. Pegels JG, Bruynes EC, Engelfriet CP, dem Borne AE: Pseudothrombocytopenia: an immunologic study on platelet antibodies dependent on ethylene diamine tetra−acetate. Blood 1982, 59, 157–161.
  20. Poskitt TR, Poskitt PK: Spurious thrombocytopenia produced by the interaction of rheumatoid factor with antiplatelet antibody. Am J Hematol 1985, 18, 207–211.
  21. Braester A: Pseudothrombocytopenia as a pitfall in the treatment of essential thrombocythemia. Eur J Haematol 2003, 70, 251–252.
  22. Von dem Borne AE, van der LH, Vos JJ et al.: Antibodies against cryptantigens of platelets. Characterization and significance for the serologist. Curr Stud Hematol Blood Transfus 1986, 33–46.
  23. Kabutomori O, Iwatani Y: “Correct” platelet count in EDTA−dependent pseudothrombocytopenia. Eur J Haematol 1995, 55, 67–68.
  24. Christensen RD, Sola MC, Rimsza LM, McMahan MJ, Calhoun DA: Pseudothrombocytopenia in a preterm neonate. Pediatrics 2004, 114, 273–275.
  25. Edelman B, Kickler T: Sequential measurement of anti−platelet antibodies in a patient who developed EDTA−dependent pseudothrombocytopenia. Am J Clin Pathol 1993, 99, 87–89.
  26. Lau LG, Chng WJ, Liu TC: Transfusion medicine illustrated. Unnecessary transfusions due to pseudothrombocytopenia. Transfusion 2004, 44, 801.
  27. Lombarts AJ, Zijlstra JJ, Peters RH, Thomasson CG, Franck PF: Accurate platelet counting in an insidious case of pseudothrombocytopenia. Clin Chem Lab Med 1999, 37, 1063–1066.
  28. Nilsson T, Norberg B: Thrombocytopenia and pseudothrombocytopenia: a clinical and laboratory problem. Scand J Haematol 1986, 37, 341–346.
  29. Onder O, Weinstein A, Hoyer LW: Pseudothrombocytopenia caused by platelet agglutinins that are reactive in blood anticoagulated with chelating agents. Blood 1980, 56, 177–182.
  30. Silvestri F, Virgolini L, Savignano C, Zaja F, Velisig M, Baccarani M: Incidence and diagnosis of EDTA−dependent pseudothrombocytopenia in a consecutive outpatient population referred for isolated thrombocytopenia. Vox Sang 1995, 68, 35–39.