Advances in Clinical and Experimental Medicine

Title abbreviation: Adv Clin Exp Med
JCR Impact Factor (IF) – 1.736
5-Year Impact Factor – 2.135
Index Copernicus  – 168.52
MEiN – 70 pts

ISSN 1899–5276 (print)
ISSN 2451-2680 (online)
Periodicity – monthly

Download original text (PL)

Advances in Clinical and Experimental Medicine

2006, vol. 15, nr 2, March-April, p. 361–366

Publication type: review article

Language: Polish

Biomedyczne aspekty badań naukowych z udziałem zwierząt

Biomedical Aspects of Scientific Research Carried out with the Participation of Animals

Wiesław Dyk1,

1 Zakład Filozofii Przyrody i Bioetyki Instytutu Filozofii Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu w Szczecinie

Streszczenie

W artykule podjęto próbę oceny zasadności i zakresu wykorzystywania zwierząt w badaniach naukowych. Analizy są dokonywane w kontekście potrójnej dynamiki w biomedycynie, tj. teoretycznej (poszukiwanie prawdy, wyjaśnianie i przewidywanie), praktycznej (poszukiwanie przyrodniczych uwarunkowań życia, etiologii chorób i metod prewencji oraz terapii), ekonomicznej (logika zysku firm farmaceutycznych). Dynamika ta, z założenia poprawna, jest bardzo często deformowana w wyniku niewłaściwego ujęcia choroby (ontologizacja) i zdrowia (subiektywny stan) oraz wskutek zatracenia koncepcji człowieka jako osoby. W kontekście redukcjonistycznie zorientowanej nauki tworzy się tzw. zoologiczną koncepcję człowieka i antropologiczną wizję zwierzęcia. Celem pracy jest wskazanie, że biomedycyna – z racji humanitarnego wymiaru badań – jest najbardziej predysponowana do tego, aby uwzględniać wartość zwierzęcia w kontekście adekwatnej antropologii. Podstawą analiz jest przyjęcie koncepcji człowieka jako osoby. Podkreśla się, że adekwatna antropologia musi uwzględnić, oprócz przyrodniczego (jednostkowego) wymiaru człowieka, także jego wymiar metafizyczny (duchowy, osobowy). Posługując się metodą analityczno−syntetyczną, poddaje się ocenie próbę wyzwolenia zwierząt Singera; zmierzającą do przyznania zwierzętom statusu nie tylko podmiotowego, ale i osobowego. Trudno jest oczekiwać rzetelnej postawy wobec zwierząt, skoro człowiek ujmowany jest jednowymiarowo, redukcjonistycznie (Adv Clin Med 2006, 15, 2, 361–366).

Abstract

In the following article there has been made an attempt to evaluate the validity and range of using animals in scientific research. Analyses are done in the context of treble dynamics in biomedicine, i.e. theoretical (search of truth, explanation and prediction), practical (search of natural predisposition of life, etiology of diseases, and prevention methods and therapy), economic (pharmaceutical companies’ logic of profit). This dynamics, assumed as correct, is deformed very often for two reasons: firstly, as a result of an improper formulation of a disease (onthologization) and health (subjective state), and secondly, as a result of loosing the concept of a man as person. Zoological concept of a man and anthropological idea of an animal are being created in the context of reductionalistically−oriented science. The objective of the study was to indicate that biomedicine – by virtue of a human aspect of its research – is the most predisposed to take into account the value of an animal in the context of adequate anthropology. The concept of a man as a person constitutes the basis of these analyses. It is indicated for the needs of the subject area that adequate anthropology must take into account, apart from normal (individual) aspect of a man, its methaphysical aspect as well (spiritual, personal). The concept discussed here – based on the analytical and synthetical method – is Singer’s attempt to liberate animals. It is difficult to expect a suitable attitude towards animals when a human being is treated one−dimensionally and reductionallistically (Adv Clin Med 2006, 15, 2, 361–366).

Słowa kluczowe

zwierzę, osoba, człowiek, biomedycyna

Key words

animal, person, human being, biomedicine

References (16)

  1. Aleksandrowicz J, Duda H: U progu medycyny jutra. Warszawa 1988.
  2. Böckenförde W: Wizerunek człowieka w świetle dzisiejszego porządku prawnego. W: Człowiek w nauce współ− czesnej. Red. Michalski K. Paryż 1988, 117–125.
  3. Dyk W: Między zoologiczną koncepcją człowieka a antropologiczną wizją zwierzęcia. Studia Philosophiae Christianae 2002, 2, 126–138.
  4. Gibs WW: Genomowe klejnoty i śmieci. Świat Nauki 2003, 148, 2, 36–41.
  5. Gibs WW: Genom ukryty poza DNA. Świat Nauki 2004, 149, 1, 60–65.
  6. Jan Paweł II: Evangelium vitae. Watykan 1995.
  7. Jan Paweł II: W służbie zdrowia i życia ludzkiego. L’Oss Rom 1992, wyd. pol. 7, 57–58.
  8. Jan Paweł II: Salifici doloris. Watykan 1984.
  9. Jan Paweł II: List do osób w podeszłym wieku. Poznań 1999.
  10. Jan Paweł II: Orędzie na VIII Światowy Dzień Chorego 2000 roku. Castel Gandolfo 1999.
  11. Kozielecki J: Koncepcja transgresyjna człowieka. Warszawa 1987.
  12. Paton W: Człowiek i mysz. Badania medyczne na zwierzętach. Tłum. Kasicki S, Umińska M, Turlejski K, Warszawa 1997.
  13. Singer P: Wyzwolenie zwierząt. Tłum. z ang. Alichniewicz A, Szczęsna A, Warszawa 2004.
  14. Weinfeld S: Awicenna. Tłum. Obłucki J, Warszawa 1985.
  15. Watson JD: DNA pasją mojego życia. Tłum. z ang. Cieśla J, Warszawa 2001.
  16. Zajączkowski A: Awicenna. Encyklopedysta sprzed tysiąca lat. Problemy 1952, 75, 6, 366–372.