Advances in Clinical and Experimental Medicine
2007, vol. 16, nr 6, November-December, p. 819–823
Publication type: letter to editor
Language: English
Posttraumatic Cerebrospinal Fluid Rhinorrhea Accompanied by Pneumocephalus – Case Report
Pourazowy płynotok nosowy z odmą śródczaszkową – opis przypadku
1 Department of General Surgery, St Jadwiga’s Hospital, Trzebnica, Poland
2 Department of Neurosurgery, 4th Military Clinical Hospital, Wrocław, Poland
Abstract
Cerebrospinal fluid rhinorrhea accompanies about 2% of blunt head traumas and in half of these cases it results from fracture of the anterior cranial fossa. This life−threatening condition may lead to meningitis, often with lethal outcome. Another complication of head injury is pneumatocele. It is present in ca. 0.5–1% of head injuries, but it occurs in up to 30% of patients suffering from rhinorrhea. The main difficulty in diagnosing both pathologies is due to the delayed onset of their symptoms, as was the case of the described patient. The patient did not consent to surgical management, which is the treatment of choice for the considered conditions. The conservative treatment which was introduced resulted in the resolution of both pathologies.
Streszczenie
Płynotok towarzyszy około 2% zamkniętych urazów głowy, a u połowy chorych jest związany ze złamaniem przedniego dołu czaszki. Zagrożenie życia chorego związane z powstaniem płynotoku wynika z możliwości rozwinięcia się zapalenia opon mózgowo−rdzeniowych o bardzo ciężkim przebiegu. Innym typem patologii urazów głowy jest odma śródczaszkowa. Towarzyszy ona około 0,5–1% urazów głowy, ale aż w 30% współistnieje z płynotokiem. Trudności związane z rozpoznaniem obu chorób wynikają przede wszystkim z późniejszego ich wystąpienia, tak jak to miało miejsce u leczonego przez autorów chorego. Chory nie wyraził zgody na leczenie operacyjne, które jest bezwzględnie wskazane w tego typu przypadkach. Prowadzone z konieczności leczenie zachowawcze doprowadziło do ustąpienia obu patologii.
Key words
cerebrospinal rhinorrhea, intracranial pneumocephalus, cranial injury, conservative treatment
Słowa kluczowe
płynotok, odma śródczaszkowa, urazy głowy, leczenie zachowawcze
References (14)
- Czernicki Z, Walecki J: Urazy czaszkowo−mózgowe. W: Podstawy chirurgii, podręcznik dla lekarzy specjalizujących się w chirurgii. Red.: Szmidt J. Medycyna Praktyczna, Kraków 2003, s. 627–650.
- Czernicki Z. Uraz czaszkowo−mózgowy. W: Chirurgia głowy i szyi. Red.: Kryst L, PZWL, Warszawa 1999, 13–60.
- Lindstrom DR, Toohill RJ, Loehrl TA, Smith TL: Management of cerebrospinal fluid rhinorrhea: the Medical College of Wisconsin experience. Laryngoscope 2004, 114, 6, 969–974.
- Szurmacz L: Bezpośrednie i odległe wyniki leczenia płynotoków nosowych. Praca doktorska, Akademia Medyczna w Gdańsku, Gdańsk 1997.
- Gassner HG, Ponikau JU, Sherris DA, Kern EB: CSF rhinorrhea: 95 consecutive surgical cases with long term follow−up at the Mayo Clinic Am J Rhinol 1999, 13, 6, 439–447.
- Kowalina I, Kopczyński S: Samoistny płynotok nosowy – opis 2 przypadków. Neur Neurochir Pol 1992, 26, 399–402.
- Kowalina I, Kopczyński S: Płynotok nosowy. Leczenie operacyjne. Pol Przegl Lek, 1993, supl. 2, 224–228.
- Bayassi S: Odroczona odma śródmózgowa w przebiegu urazu czaszkowo−podstawnego. Opis przypadku i przegląd literatury. Neur Neurochir Pol 1997, 31, 5, 1047–1052.
- Cowie RA, Harris P: Spontaneous infected pneumatocoele secondary to chronic otitis media. Acta Neurochir 1979, 49, 3–4, 227–234.
- Goldmann RW: Pneumocephalus as a consequence of barotraumas JAMA 1986, 255, 22, 3154–3156.
- Chan YP, Yau CY, Lewis RR, Kinirons MT: Acute confusion secondary to pneumocephalus in an elderly patient. Age Ageing 2000, 29, 4, 365–367.
- Sanan A, Heines SJ: Repairing holes in the head: a history of cranioplasty. Neurosurgery 1997, 41, 999–1004.
- Spetzler RF, Wilson CB: Management of recurrent CSF rhinorrhea of the middle and posterior fossa. J Neurosurgery 1988, 49, 393–397.
- Mc Cormac B, Cooper PR, Persky M: Extracranial repair of cerebrospinal fluid fistulas: technique and results in 37 patients. Neurosurgery 1990, 27, 412–417.


